文学第四

  1. Template:ProperNoun在Template:ProperNoun门下,Template:*三年不得相见,髙足弟子传授而已。尝算浑天不合,诸弟子莫能解。或言Template:ProperNoun能者,Template:ProperNoun召令算,一转便决,众咸骇服。及Template:ProperNoun业成,辞归,既而Template:ProperNoun有「礼乐皆东」之叹。Template:*恐Template:ProperNoun擅名而心忌焉。Template:ProperNoun亦疑有追,乃坐桥下,在水上据屐。Template:ProperNoun果转式逐之,告左右曰:「Template:ProperNoun在土下水上而据木,此必死矣。」遂罢追,Template:ProperNoun竟以得免。Template:*
  2. Template:ProperNoun欲注《春秋传》,尚未成时,行与Template:ProperNoun遇宿客舍,先未相识,Template:ProperNoun在外车上与人说己注传意。Template:*Template:ProperNoun听之良久,多与己同。Template:ProperNoun就车与语曰:「吾久欲注,尚未了。听君向言,多与吾同。今当尽以所注与君。」遂为Template:ProperNoun注。
  3. Template:ProperNoun家奴婢皆读书。尝使一婢,不称旨,将挞之。方自陈说,Template:ProperNoun怒,使人曳箸泥中。须臾,复有一婢来,问曰:「胡为乎泥中?」Template:*荅曰:「薄言往愬,逢彼之怒。」Template:*
  4. Template:ProperNoun既善《春秋》,将为注,欲参考同异,闻Template:ProperNoun集门生讲传,Template:*遂匿姓名,为Template:ProperNoun门人赁作食。毎当至讲时,輙窃听戸壁间。既知不能逾己,稍共诸生叙其短长。Template:ProperNoun闻,不测何人,然素闻Template:ProperNoun名,意疑之。明蚤往,及未寤,便呼:「Template:ProperNoun!Template:ProperNoun!」Template:ProperNoun不觉惊应,遂相与友善。
  5. Template:ProperNoun撰《四本论》,始毕,甚欲使Template:ProperNoun一见。置怀中,既定,畏其难,怀不敢出,于戸外遥掷,便回急走。Template:*
  6. Template:ProperNoun为吏部尚书,有位望,时谈客盈坐,Template:*Template:ProperNoun未弱冠,往见之。Template:ProperNoun闻Template:ProperNoun名,Template:*因条向者胜理语Template:ProperNoun曰:「此理仆以为极,可得复难不?」Template:ProperNoun便作难,一坐人便以为屈,于是Template:ProperNoun自为客主数番,皆一坐所不及。
  7. Template:ProperNoun注《老子》,始成,诣Template:ProperNoun。见Template:ProperNoun注精奇,迺神伏曰:「若斯人,可与论天人之际矣!」因以所注为《道德二论》。Template:*
  8. Template:ProperNoun弱冠诣Template:ProperNoun,Template:*Template:ProperNoun问曰:「夫无者,诚万物之所资,圣人莫肯致言,而Template:ProperNoun申之无已,何邪?」Template:*Template:ProperNoun曰:「圣人体无,无又不可以训,故言必及有;《老》《庄》未免于有,恒训,其所不足。」
  9. Template:ProperNoun善言虚胜,Template:*Template:ProperNoun谈尚玄远。Template:*毎至共语,有争而不相喩。Template:ProperNoun释二家之义,通彼我之怀,常使两情皆得,彼此倶畅。Template:*
  10. Template:ProperNoun注《老子》未毕,见Template:ProperNoun自说注《老子》旨。Template:ProperNoun意多所短,不复得作声,但应诺诺。遂不复注,因作《道德论》。Template:*
  11. 中朝时,有怀道之流,有诣Template:ProperNoun咨疑者。値Template:ProperNoun昨已语多,小极,不复相酬荅,乃谓客曰:「身今少恶,Template:ProperNoun逸民亦近在此,君可往问。」Template:*
  12. Template:ProperNoun作《崇有论》,时人攻难之,莫能折。唯Template:ProperNoun来,如小屈。时人即以Template:ProperNoun理难Template:ProperNoun,理还复申。Template:*
  13. Template:ProperNoun年少不肯学问。始与Template:ProperNoun谈,便已超诣。Template:ProperNoun叹曰:「卿天才卓出,若复小加研寻,一无所愧。」Template:ProperNoun后看《庄》《老》,更与Template:ProperNoun语,便足相抗衡。Template:*
  14. Template:ProperNoun总角时问Template:ProperNoun「梦」,Template:ProperNoun云:「是想。」Template:ProperNoun曰:「形神所不接,而梦岂是想邪?」Template:ProperNoun云:「因也。未尝梦乘车入鼠穴,捣噉铁杵,皆无想无因故也。」Template:*Template:ProperNoun思因,经日不得,遂成病。Template:ProperNoun闻,故命驾为剖析之。Template:ProperNoun即小差。Template:ProperNoun叹曰:「此儿胸中当必无膏肓之疾!」Template:*
  15. Template:ProperNoun读《庄子》,开巻一尺许便放去,曰:「了不异人意。」Template:*
  16. 客问Template:ProperNoun令旨「不至」者,Template:ProperNoun亦不复剖析文句,直以麈尾柄确几曰:「至不?」客曰:「至!」Template:ProperNoun因又举麈尾曰:「若至者,那得去?」Template:*于是客乃悟服。Template:ProperNoun辞约而旨达,皆此类。
  17. 初,注《庄子》者数十家,莫能究其旨要。Template:ProperNoun于旧注外为解义,妙析奇致,大畅玄风。Template:*唯《秋水》、《至乐》二篇未竟而Template:ProperNoun卒。Template:ProperNoun子幼,义遂零落,然犹有别本。Template:ProperNoun者,为人薄行,有隽才。Template:*见Template:ProperNoun义不传于世,遂窃以为己注。乃自注《秋水》、《至乐》二篇,又易《马蹄》一篇,其余众篇,或定点文句而已。Template:*后Template:ProperNoun义别本出,故今有Template:ProperNounTemplate:ProperNoun二《庄》,其义一也。
  18. Template:ProperNoun有令闻,太尉Template:ProperNoun见而问曰:「《老》《庄》与圣教同异?」对曰:「将无同!」太尉善其言,辟之为掾。世谓「三语掾」。Template:ProperNoun嘲之曰:「一言可辟,何假于三?」Template:ProperNoun曰:「苟是天下人望,亦可无言而辟,复何假一?」遂相与为友。Template:*
  19. Template:ProperNoun散骑娶Template:ProperNoun太尉女。婚后三日,诸壻大会,Template:*当时名士,Template:ProperNounTemplate:ProperNoun子弟悉集。Template:ProperNoun在坐,挑与Template:ProperNoun谈。Template:ProperNoun才甚丰瞻,始数交未快。Template:ProperNoun陈张甚盛,Template:ProperNoun徐理前语,理致甚微,四坐咨嗟称快。Template:*Template:ProperNoun亦以为奇,谓诸人曰:「君辈勿为尔,将受困寡人女壻!」
  20. Template:ProperNoun始度Template:ProperNoun,见Template:ProperNoun大将军。Template:*因夜坐,大将军命Template:ProperNoun。Template:*Template:ProperNoun见谢,甚说之,都不复顾Template:ProperNoun,遂达旦微言。Template:ProperNoun永夕不得豫。Template:ProperNoun体素羸,恒为母所禁。尔夕忽极,于此病笃,遂不起。Template:*
  21. 旧云:Template:ProperNoun丞相过Template:ProperNoun,止道《声无哀乐》、Template:*《养生》、Template:*《言尽意》,Template:*三理而已。然宛转关生,无所不入。
  22. Template:ProperNoun中军为Template:ProperNoun长史,Template:*下都,Template:ProperNoun丞相为之集,Template:ProperNoun、Template:ProperNoun长史、Template:ProperNoun、Template:*Template:ProperNoun镇西并在。丞相自起解帐带麈尾,语Template:ProperNoun曰:「身今日当与君共谈析理。」既共淸言,遂达三更。丞相与Template:ProperNoun共相往反,其余诸贤,略无所关。既彼我相尽,丞相乃叹曰:「向来语,乃竟未知理源所归,至于辞喩不相负。正始之音,正当尔耳!」明旦,Template:ProperNoun语人曰:「昨夜听{{ProperNoun|殷}]Template:ProperNoun淸言甚佳,Template:ProperNoun亦不寂寞,我亦时复造心,顾看Template:ProperNoun掾,Template:*輙翣如生母狗馨。」
  23. Template:ProperNoun中军见佛经云:「理亦应阿堵上。」Template:*
  24. Template:ProperNoun年少时,请Template:ProperNoun光禄道白马论。Template:*为论以示Template:ProperNoun,于时Template:ProperNoun不即解Template:ProperNoun语,重相咨尽。Template:ProperNoun乃叹曰:「非但能言人不可得,正索解人亦不可得!」Template:*
  25. Template:ProperNoun语Template:ProperNounTemplate:*云:「北人学问,渊综广博。」Template:ProperNoun答曰:「南人学问,淸通简要。」Template:ProperNoun闻之曰:「圣贤固所忘言。自中人以还,北人看书,如显处视月;南人学问,如牖中窥日。」Template:*
  26. Template:ProperNoun与Template:ProperNoun谈,Template:ProperNoun理如小屈,Template:ProperNoun曰:「恶,卿不欲作将善云梯仰攻。」Template:*
  27. Template:ProperNoun中军云:「Template:ProperNoun未得我牙后慧。」Template:*
  28. Template:ProperNoun镇西少时,闻Template:ProperNoun能淸言,故往造之。Template:ProperNoun未过有所通,为Template:ProperNoun标榜诸义,作数百语。既有佳致,兼辞条丰蔚,甚足以动心骇听。Template:ProperNoun注神倾意,不觉流汗交面。Template:ProperNoun徐语左右:「取手巾与Template:ProperNoun拭面。」Template:*
  29. Template:ProperNoun集诸名胜讲《易》,Template:*日说一卦。Template:ProperNoun欲听,闻此便还。曰:「义自当有难易,其以一卦为限邪?」
  30. 有北来道人好才理,与Template:ProperNoun相遇于Template:ProperNoun,讲小品。于时Template:ProperNoun、Template:ProperNoun悉共听。此道人语,屡设疑难,Template:ProperNoun辩答淸析,辞气倶爽。此道人毎輙摧屈。Template:ProperNoun问Template:ProperNoun:「上人当是逆风家,向来何以都不言?」Template:*Template:ProperNoun笑而不答。Template:ProperNoun曰:「白旃檀非不馥,焉能逆风?」Template:*Template:ProperNoun得此义,夷然不屑。
  31. Template:ProperNoun往Template:ProperNoun中军许共论,往反精苦,客主无间。左右进食,冷而复煗者数四。彼我奋掷麈尾,悉脱落满餐饭中。宾主遂至莫忘食。Template:ProperNoun乃语Template:ProperNoun曰:「卿莫作强口马,我当穿卿鼻。」Template:ProperNoun曰:「卿不见决鼻牛,人当穿卿颊。」Template:*
  32. 《庄子·逍遥篇》,旧是难处,诸名贤所可钻味而不能拔理于Template:ProperNoun之外。Template:ProperNoun在Template:ProperNoun中,将Template:ProperNoun太常共语,Template:*因及《逍遥》。Template:ProperNoun卓然标新理于二家之表,立异义于众贤之外,皆是诸名贤寻味之所不得。后遂用Template:ProperNoun理。Template:*
  33. Template:ProperNoun中军Template:*尝至Template:ProperNoun尹所淸言。良久,Template:ProperNoun理小屈,游辞不已,Template:ProperNoun亦不复答。Template:ProperNoun去后,乃云:「田舍儿,强学人作尔馨语。」Template:*
  34. Template:ProperNoun中军虽思虑通长,然于才性偏精。忽言及四本,便苦汤池铁城,无可攻之势。Template:*
  35. Template:ProperNoun造《即色论》,Template:*论成,示Template:ProperNoun中郎。Template:*中郎都无言。Template:ProperNoun曰:「默而识之乎?」Template:*Template:ProperNoun曰:「既无Template:ProperNoun,谁能见赏?」Template:*
  36. Template:ProperNoun作Template:ProperNoun,初至,Template:ProperNoun在焉。Template:ProperNoun谓Template:ProperNoun曰:「Template:ProperNoun拔新领异,胸怀所及,乃自佳,卿欲见不?」Template:ProperNoun本自有一往隽气,殊自轻之。后Template:ProperNoun与Template:ProperNoun共载往王Template:ProperNoun,王都领域,不与交言。须臾,Template:ProperNoun退,后正値Template:ProperNoun当行,车已在门。Template:ProperNoun语Template:ProperNoun曰:「君未可去,贫道与君小语。」因论《庄子·逍遥游》。Template:ProperNoun作数千言,才藻新奇,花烂映发。Template:ProperNoun遂披襟解带,留连不能已。Template:*
  37. 三乘佛家滞义,Template:ProperNoun分判,使三乘炳然。诸人在下坐听,皆云可通。Template:ProperNoun下坐,自共说,正当得两,入三便乱。今义弟子虽传,犹不尽得。Template:*
  38. Template:ProperNounTemplate:*年少时,人以比Template:ProperNoun,Template:*Template:ProperNoun大不平。时诸人士及于法师并在Template:ProperNounTemplate:ProperNoun讲,Template:ProperNoun亦在焉。Template:ProperNoun意甚忿,便往Template:ProperNoun与Template:ProperNoun论理,共决优劣。苦相折挫,Template:ProperNoun遂大屈。Template:ProperNoun复执Template:ProperNoun理,Template:ProperNoun执Template:ProperNoun理,更相覆疎;Template:ProperNoun复屈。Template:ProperNoun谓Template:ProperNoun曰:「弟子向语何似?」Template:ProperNoun从容曰:「君语佳则佳矣,何至相苦邪?岂是求理中之谈哉!」
  39. Template:ProperNoun道人诣Template:ProperNoun,Template:ProperNoun时始总角,新病起,体未堪劳。与Template:ProperNoun讲论,遂至相苦。Template:*母Template:ProperNoun夫人在壁后听之,再遣信令还,而太傅留之。Template:ProperNoun夫人因自出云:「新妇少遭家难,一生所寄,唯在此儿。」因流涕抱儿以归。Template:ProperNoun语同坐曰:「家嫂辞情忼慨,致可传述,恨不使朝士见。」Template:*
  40. Template:ProperNoun、Template:ProperNoun诸人共在Template:ProperNoun斋头。Template:*Template:ProperNoun为法师,Template:ProperNoun为都讲。Template:*Template:ProperNoun通一义,四坐莫不厌心。Template:ProperNoun送一难,众人莫不抃舞。但共嗟咏二家之美,不辩其理之所在。
  41. Template:ProperNoun车骑在安西艰中,Template:*Template:ProperNoun道人往就语,将夕乃退。有人道上见者问云:「公何处来?」答云:「今日与Template:ProperNoun孝剧谈一出来。」Template:*
  42. Template:ProperNoun初从东出,住Template:ProperNoun中。Template:*Template:ProperNoun长史宿构精理,并撰其才藻,往与Template:ProperNoun语,不大当对。Template:ProperNoun叙致作数百语,自谓是名理奇藻。Template:ProperNoun徐徐谓曰:「身与君别多年,君义言了不长进。」Template:ProperNoun大惭而退。
  43. Template:ProperNoun中军读小品,Template:*下二百签,皆是精微,世之幽滞。尝欲与Template:ProperNoun辩之,竟不得。今小品犹存。Template:*
  44. 佛经以为袪练神明,则圣人可致。Template:*Template:ProperNoun云:「不知便可登峰造极不?然陶练之功,尚不可诬。」
  45. Template:ProperNoun始与Template:ProperNoun争名,后情渐归Template:ProperNoun,意甚不分,遂遁迹Template:ProperNoun下。遣弟子出都,语使过Template:ProperNoun。于时Template:ProperNoun正讲小品。Template:ProperNoun戒弟子:「Template:ProperNoun讲,比汝至,当在某品中。」因示语攻难数十番,云:「旧此中不可复通。」弟子如言诣Template:ProperNoun。正値讲,因谨述Template:ProperNoun意。往反多时,Template:ProperNoun遂屈。厉声曰:「君何足复受人寄载来!」Template:*
  46. Template:ProperNoun中军问:「自然无心于禀受,何以正善人少,恶人多?」诸人莫有言者。Template:ProperNoun尹答曰:「譬如写水著地,正自纵横流漫,略无正方圆者。」一时绝叹,以为名通。Template:*
  47. Template:ProperNoun僧Template:ProperNoun初过Template:ProperNoun,未有知者,恒周旋市肆,乞索以自营。忽往Template:ProperNoun许,値盛有宾客,Template:ProperNoun使坐,麤与寒温,遂及义理。语言辞旨,曾无愧色。领略麤举,一往参诣。由是知之。Template:*
  48. Template:ProperNounTemplate:ProperNoun诸人共集。Template:*Template:ProperNoun因问Template:ProperNoun:「眼往属万形,万形来入眼不?」Template:*
  49. 人有问Template:ProperNoun中军:「何以将得位而梦棺器,将得财而梦矢秽?」Template:ProperNoun曰:「官本是臭腐,所以将得而梦棺尸;财本是粪土,所以将得而梦秽污。」时人以为名通。
  50. Template:ProperNoun中军被废Template:ProperNoun,Template:*始看佛经。初视《维摩诘》,Template:*疑般若波罗密太多,后见小品,恨此语少。Template:*
  51. Template:ProperNoun、Template:ProperNoun倶在Template:ProperNounTemplate:ProperNoun。{{*|简文}Template:ProperNoun谓二人:「可试一交言。而才性殆是Template:ProperNounTemplate:ProperNounTemplate:ProperNoun之固,Template:*君其愼焉!」Template:ProperNoun初作,改辙远之,数四交,不觉入其玄中。Template:ProperNoun抚肩笑曰:「此自是其胜塲,安可争锋!」
  52. Template:ProperNoun因子弟集聚,问Template:ProperNoun《诗》何句最佳?Template:ProperNoun称曰Template:*:「昔我往矣,杨柳依依;今我来思,雨雪霏霏。」公曰:「𬣙谟定命,远猷辰告。」Template:*谓此句偏有雅人深致。
  53. Template:ProperNoun举孝廉出都,负其才气,谓必参时彦。欲诣Template:ProperNoun尹,鄕里及同举者共笑之。Template:ProperNoun遂诣Template:ProperNoun。Template:ProperNoun洗濯料事,处之下坐,唯通寒暑,神意不接。Template:ProperNoun欲自发无端。顷之,长史诸贤来淸言。客主有不通处,Template:ProperNoun乃遥于末坐判之,言约旨远,足畅彼我之怀,一坐皆惊。Template:ProperNoun延之上坐,淸言弥日,因留宿至晓。Template:ProperNoun退,Template:ProperNoun曰:「卿且去,正当取卿共诣抚军。」Template:ProperNoun还船,同侣问何处宿?Template:ProperNoun笑而不答。须臾,Template:ProperNoun遣传教觅Template:ProperNoun孝廉船,同侣惋愕。即同载诣抚军。至门,Template:ProperNoun前进谓抚军曰:「下官今日为公得一太常博士妙选!」既前,抚军与之话言,咨嗟称善曰:「Template:ProperNoun勃窣为理窟。」即用为太常博士。Template:*
  54. Template:ProperNoun云:「『六通』、『三明』同归,正异名耳。」Template:*
  55. Template:ProperNoun、Template:ProperNoun、Template:ProperNoun盛德,共集Template:ProperNoun家。Template:*Template:ProperNoun顾谓诸人:「今日可谓彦会,时既不可留,此集固亦难常。当共言咏,以写其怀。」Template:ProperNoun便问主人,有《庄子》不?正得《渔父》一篇。Template:*Template:ProperNoun看题,便各使四坐通。Template:ProperNoun先通,作七百许语,叙致精丽,才藻奇拔,众咸称善。于是四坐各言怀毕。Template:ProperNoun问曰:「卿等尽不?」皆曰:「今日之言,少不自竭。」Template:ProperNoun后麤难,因自叙其意,作万余语,才峰秀逸。Template:*既自难干,加意气拟托,萧然自得,四坐莫不厌心。Template:ProperNoun谓Template:ProperNoun曰:「君一往奔诣,故复自佳耳。」
  56. Template:ProperNoun中军、Template:ProperNoun、Template:ProperNoun、Template:ProperNoun能言诸贤,悉在Template:ProperNounTemplate:ProperNoun。Template:ProperNoun与Template:ProperNoun共论《易》象妙于见形。Template:*Template:ProperNoun语道合,意气干云。一坐咸不安Template:ProperNoun理,而辞不能屈。Template:ProperNoun慨然叹曰:「使Template:ProperNoun来,故应有以制彼。」既迎Template:ProperNoun,Template:ProperNoun意己不如。Template:ProperNoun既至,先令Template:ProperNoun自叙本理。Template:ProperNoun麤说己语,亦觉殊不及向。Template:ProperNoun便作二百许语,辞难简切,Template:ProperNoun理遂屈。一坐同时拊掌而笑,称美良久。
  57. 僧Template:ProperNoun在Template:ProperNoun中,Template:*Template:ProperNoun来,Template:*与共语,便使其唱理。Template:ProperNoun谓Template:ProperNoun曰:「圣人有情不?」Template:ProperNoun曰:「无。」重问曰:「圣人如柱邪?」Template:ProperNoun曰:「如筹算,虽无情,运之者有情。」僧Template:ProperNoun云:「谁运圣人邪?」Template:ProperNoun不得答而去。Template:*
  58. Template:ProperNoun太傅问Template:ProperNoun车骑:「Template:ProperNoun其书五车,何以无一言入玄?」Template:ProperNoun曰:「故当是其妙处不传。」Template:*
  59. Template:ProperNoun中军被废,徙Template:ProperNoun,大读佛经,皆精解。唯至「事数」处不解。Template:*遇见一道人,问所签,便释然。
  60. Template:ProperNoun精核玄论,人谓莫不研究。Template:ProperNoun乃叹曰:「使我解四本,谈不翅尔。」Template:*
  61. Template:ProperNoun曾问Template:ProperNoun:Template:*「易以何为体?」答曰:「易以感为体。」Template:ProperNoun曰:「铜山西崩,灵钟东应,便是易耶?」Template:*Template:ProperNoun}笑而不答。
  62. Template:ProperNoun弟娶Template:ProperNoun女。Template:*及Template:ProperNoun家见壻,Template:ProperNoun送弟倶往。时Template:ProperNoun父Template:ProperNoun尚在,Template:*Template:ProperNoun是Template:ProperNoun女壻,Template:*亦在坐。Template:ProperNoun雅善理义,乃与Template:ProperNoun道《齐物》。Template:*Template:ProperNoun难之,Template:ProperNoun云:「君四番后,当得见同。」Template:ProperNoun笑曰:「乃可得尽,何必相同?」乃至四番后一通。Template:ProperNoun咨嗟曰:「仆便无以相异。」叹为新拔者久之。
  63. Template:ProperNoun云:「三日不读《道德经》,便觉舌本间强。」Template:*
  64. Template:ProperNoun初至,为Template:ProperNoun第讲《阿毗昙》。Template:*始发讲,坐裁半,Template:ProperNoun便云:「都已晓。」即于坐分数四有意道人更就余屋自讲。Template:ProperNoun讲竟,Template:ProperNoun问Template:ProperNoun曰:Template:*「弟子都未解,阿弥那得已解?所得云何?」曰:「大略全是,故当小未精核耳。」Template:*
  65. Template:ProperNoun与Template:ProperNoun共谈,毎相攻难。年余后,但一两番。Template:ProperNoun自叹才思转退。Template:ProperNoun云:「此乃是君转解。」Template:*
  66. Template:ProperNoun尝令Template:ProperNoun七歩中作诗,不成者行大法。应声便为诗曰:「煮豆持作羹,漉菽以为汁。萁在釜下然,豆在釜中泣。本自同根生,相煎何太急?」帝深有惭色。Template:*
  67. Template:ProperNoun封Template:ProperNoun为公,备礼九锡,Template:ProperNoun固让不受。公卿将校当诣府敦喩。司空Template:ProperNounTemplate:*驰遣信就Template:ProperNoun求文。Template:ProperNoun时在Template:ProperNoun家,Template:*宿醉扶起,书札为之,无所点定,乃写付使。时人以为神笔。Template:*
  68. Template:ProperNoun作《三都赋》初成,Template:*时人互有讥訾,Template:ProperNoun意不惬。后示Template:ProperNoun。Template:*Template:ProperNoun曰:「此二《京》可三,然君文未重于世,宜以经髙名之士。」Template:ProperNoun乃询求于Template:ProperNoun。Template:*Template:ProperNoun见之嗟叹,遂为作叙。于是先相非贰者,莫不敛袵赞述焉。Template:*
  69. Template:ProperNoun著《酒德颂》,意气所寄。Template:*
  70. Template:ProperNoun令善于淸言,而不长于手笔。将让Template:ProperNoun尹,请Template:ProperNoun为表。Template:*Template:ProperNoun云:「可作耳。要当得君意。」Template:ProperNoun为述己所以为让,标位二百许语。Template:ProperNoun直取错综,便成名笔。时人咸云:「若Template:ProperNoun不假Template:ProperNoun之文,Template:ProperNoun不取Template:ProperNoun之旨,则无以成斯矣。」
  71. Template:ProperNoun作《周诗》成,Template:*示Template:ProperNoun。Template:ProperNoun曰:「此非徒温雅,乃别见孝悌之性。」Template:*Template:ProperNoun因此遂作《家风诗》。Template:*
  72. Template:ProperNoun除妇服,作诗以示Template:ProperNoun。Template:*Template:ProperNoun曰:「未知文生于情,情生于文。Template:*览之凄然,增伉俪之重。」
  73. 太叔Template:ProperNoun甚辩给,而Template:ProperNoun长于翰墨,倶为列卿。毎至公坐,Template:ProperNoun谈,Template:ProperNoun不能对。退著笔难Template:ProperNoun,Template:ProperNoun又不能答。Template:*
  74. Template:ProperNounTemplate:ProperNoun太常父子,并能言理,亦有辩讷之异。Template:ProperNoun口谈至剧,太常輙云:「汝更思吾论。」Template:*
  75. Template:ProperNoun作《意赋》成,Template:*从子Template:ProperNoun见,问曰:「若有意邪?非赋之所尽;若无意邪?复何所赋?」答曰:「正在有意无意之间。」
  76. Template:ProperNoun诗云:「林无静树,川无停流。」Template:*Template:ProperNoun云Template:*:「泓峥萧瑟,实不可言。毎读此文,輙觉神超形越。」
  77. Template:ProperNoun始作《扬都赋》,道Template:ProperNounTemplate:ProperNoun云:「Template:ProperNoun挺义之标,Template:ProperNoun作民之望。方响则金声,比德则玉亮。」Template:ProperNoun闻赋成,求看,兼赠贶之。Template:ProperNoun更改「望」为「隽」,以「亮」为「润」云。Template:*
  78. Template:ProperNoun作《庾公诔》。Template:ProperNoun曰:「见此张缓。」于时以为名赏。Template:*
  79. Template:ProperNoun作《扬都赋》成,以呈Template:ProperNoun;Template:ProperNoun以亲族之怀,大为其名价云:「可三二京,四三都。」于此人人竞写,都下纸为之贵。Template:ProperNoun太傅云:「不得尔。此是屋下架屋耳!事事拟学,而不免俭狭。」Template:*
  80. Template:ProperNoun史才不常,Template:ProperNoun甚器之,未三十,便用为Template:ProperNoun治中。Template:ProperNoun谢牋亦云:「不遇明公,Template:ProperNoun老从事耳!」后至都见Template:ProperNoun,返命,Template:ProperNoun问「见Template:ProperNoun何如?」答云:「一生不曾见此人!」从此忤旨,出为Template:ProperNoun,性理遂错。于病中犹作《汉晋春秋》,品评卓逸。Template:*
  81. Template:ProperNoun云:「三都、二京,五经鼓吹。」Template:*
  82. Template:ProperNoun太傅问主簿Template:ProperNounTemplate:*「Template:ProperNoun何以作母诔而不作父诔?」Template:ProperNoun答曰:「故当是丈夫之德,表于事行;妇人之美,非诔不显。」Template:*
  83. Template:ProperNoun年十三,作《贤人论》。长史送示Template:ProperNoun,Template:ProperNoun答云:「见Template:ProperNoun所作论,便足参微言。」Template:*
  84. Template:ProperNoun云:「Template:ProperNoun文烂若披锦,无处不善;Template:*Template:ProperNoun文若排沙简金,往往见宝。」Template:*
  85. Template:ProperNoun称Template:ProperNoun云:「Template:ProperNoun五言诗,可谓妙绝时人。」Template:*
  86. Template:ProperNoun作《天台赋》成,以示Template:ProperNoun,Template:*云:「卿试掷地,要作金石声。」Template:ProperNoun曰:「恐子之金石,非宫商中声!」然毎至佳句,Template:*輙云:「应是我辈语。」
  87. Template:ProperNoun见Template:ProperNoun作《简文谥议》,看竟,掷与坐上诸客曰:「此是Template:ProperNoun碎金。」Template:*
  88. Template:ProperNoun少贫,Template:*尝为人佣载运租。Template:ProperNoun镇西经船行,其夜淸风朗月,闻江渚间估客船上有咏诗声,甚有情致。所诵五言,又其所未尝闻,叹美不能已。即遣委曲讯问,乃是Template:ProperNoun自咏其所作咏史诗。因此相要,大相赏得。Template:*
  89. Template:ProperNoun云:「Template:ProperNoun文浅而净,Template:ProperNoun文深而芜。」
  90. Template:ProperNoun作《语林》,始出,大为远近所传。时流年少,无不传写,各有一通。载Template:ProperNoun作《经王公酒垆下赋》,甚有才情。Template:*
  91. Template:ProperNoun作《八贤论》,与Template:ProperNoun往反,小有利钝。Template:*Template:ProperNoun后出以示Template:ProperNoun,Template:*Template:ProperNoun曰:「我亦作,知卿当无所名。」
  92. Template:ProperNoun命Template:ProperNoun作《北征赋》,Template:*既成,公与时贤共看,咸嗟叹之。时Template:ProperNoun在坐云:「恨少一句,得『写』字足韵,当佳。」Template:ProperNoun即于坐揽笔益云:「感不绝于余心,溯流风而独写。」公谓王曰:「当今不得不以此事推Template:ProperNoun。」Template:*
  93. Template:ProperNoun道:「Template:ProperNoun才如白地明光锦,Template:*裁为负版绔,Template:*非无文采,酷无裁制。」
  94. Template:ProperNoun作《名士传》成,Template:*见Template:ProperNoun。公笑曰:「我尝与诸人道Template:ProperNoun北事,特作狡狯耳!」Template:ProperNoun遂以箸书。
  95. Template:ProperNoun到Template:ProperNoun吏,既伏阁下;Template:ProperNoun令人窃取其白事。Template:ProperNoun即于阁下更作,无复向一字。Template:*
  96. Template:ProperNoun北征,Template:*Template:ProperNoun时从,被责免官。会须露布文,唤Template:ProperNoun倚马前会作;手不辍笔,俄得七纸,绝可观。Template:ProperNoun在侧,极叹其才。Template:ProperNoun云:「当令齿舌间得利。」
  97. Template:ProperNoun始作《东征赋》,都不道Template:ProperNoun。Template:ProperNoun诱之狭室中,临以白刃,Template:*曰:「先公勋业如是!君作《东征赋》,云何相忽略?」Template:ProperNoun窘蹙无计,便答:「我大道公,何以云无?」因诵曰:「精金百炼,在割能断。功则治人,职思靖乱。Template:ProperNoun之勋,为史所赞。」Template:*
  98. 或问Template:ProperNoun:「君《筝赋》何如Template:ProperNoun《琴赋》?」Template:ProperNoun曰:「不赏者作后出相遗,深识者亦以髙奇见贵。」Template:*
  99. Template:ProperNoun天才宏赡,Template:*而读书不甚广,Template:ProperNoun叹曰:Template:*「若使Template:ProperNoun读书半Template:ProperNoun,Template:*才不减Template:ProperNoun。」Template:*
  100. Template:ProperNoun作《雪赞》云:「资淸以化,乘气以霏。遇象能鲜,即洁成辉。」Template:ProperNoun遂以书扇。Template:*
  101. Template:ProperNoun在京行散,至其弟Template:ProperNoun戸前,Template:*问:「古诗中何句为最?」Template:ProperNoun思未答。Template:ProperNoun咏「所遇无故物,焉得不速老」,此句为佳。
  102. Template:ProperNoun尝登Template:ProperNoun城Template:ProperNoun云:「我今欲为Template:ProperNoun作诔。」因吟啸良久,随而下笔。一坐之间,诔以之成。Template:*
  103. Template:ProperNoun初并西夏,领Template:ProperNounTemplate:ProperNoun二州,二府一国。Template:*于时始雪,五处倶贺,五版并入。Template:ProperNoun在听事上,版至即答。版后皆粲然成章,不相揉杂。
  104. Template:ProperNoun下都,Template:ProperNoun时为Template:ProperNoun别驾,从京来诣门,牋云:「自顷世故睽离,心事沦蕰。明公启晨光于积晦,澄百流以一源。」Template:ProperNoun见牋,驰唤前,云:「Template:ProperNoun,Template:ProperNoun,来何迟?」即用为记室参军。Template:ProperNounTemplate:*为Template:ProperNoun主簿,Template:*诣门谢,见云:「Template:ProperNoun,Template:ProperNoun,百口赖卿!」


世说新语,刘义庆 主持编撰。原作已进入公有领域。文本来自维基文库,维基文库整理的标点、注释等按 CC BY-SA 4.0 许可使用;本站把它改成分章网页,并用 OpenCC 自动把繁体转成简体(个别字可能转得不准,以原文为准),本页同样按 CC BY-SA 4.0 发布。本站与维基文库无关。