文學第四

  1. Template:ProperNoun在Template:ProperNoun門下,Template:*三年不得相見,髙足弟子傳授而已。嘗算渾天不合,諸弟子莫能解。或言Template:ProperNoun能者,Template:ProperNoun召令算,一轉便決,衆咸駭服。及Template:ProperNoun業成,辭歸,既而Template:ProperNoun有「禮樂皆東」之嘆。Template:*恐Template:ProperNoun擅名而心忌焉。Template:ProperNoun亦疑有追,乃坐橋下,在水上據屐。Template:ProperNoun果轉式逐之,告左右曰:「Template:ProperNoun在土下水上而據木,此必死矣。」遂罷追,Template:ProperNoun竟以得免。Template:*
  2. Template:ProperNoun欲注《春秋傳》,尚未成時,行與Template:ProperNoun遇宿客舍,先未相識,Template:ProperNoun在外車上與人説己注傳意。Template:*Template:ProperNoun聽之良久,多與己同。Template:ProperNoun就車與語曰:「吾久欲注,尚未了。聽君向言,多與吾同。今當盡以所注與君。」遂爲Template:ProperNoun注。
  3. Template:ProperNoun家奴婢皆讀書。嘗使一婢,不稱旨,將撻之。方自陳説,Template:ProperNoun怒,使人曳箸泥中。須臾,復有一婢來,問曰:「胡爲乎泥中?」Template:*荅曰:「薄言往愬,逢彼之怒。」Template:*
  4. Template:ProperNoun既善《春秋》,將爲注,欲參考同異,聞Template:ProperNoun集門生講傳,Template:*遂匿姓名,爲Template:ProperNoun門人賃作食。毎當至講時,輙竊聽戸壁間。既知不能踰己,稍共諸生敘其短長。Template:ProperNoun聞,不測何人,然素聞Template:ProperNoun名,意疑之。明蚤往,及未寤,便呼:「Template:ProperNoun!Template:ProperNoun!」Template:ProperNoun不覺驚應,遂相與友善。
  5. Template:ProperNoun撰《四本論》,始畢,甚欲使Template:ProperNoun一見。置懷中,既定,畏其難,懷不敢出,於戸外遙擲,便回急走。Template:*
  6. Template:ProperNoun爲吏部尚書,有位望,時談客盈坐,Template:*Template:ProperNoun未弱冠,往見之。Template:ProperNoun聞Template:ProperNoun名,Template:*因條向者勝理語Template:ProperNoun曰:「此理僕以爲極,可得復難不?」Template:ProperNoun便作難,一坐人便以爲屈,於是Template:ProperNoun自爲客主數番,皆一坐所不及。
  7. Template:ProperNoun注《老子》,始成,詣Template:ProperNoun。見Template:ProperNoun注精奇,迺神伏曰:「若斯人,可與論天人之際矣!」因以所注爲《道德二論》。Template:*
  8. Template:ProperNoun弱冠詣Template:ProperNoun,Template:*Template:ProperNoun問曰:「夫無者,誠萬物之所資,聖人莫肯致言,而Template:ProperNoun申之無已,何邪?」Template:*Template:ProperNoun曰:「聖人體無,無又不可以訓,故言必及有;《老》《莊》未免於有,恆訓,其所不足。」
  9. Template:ProperNoun善言虚勝,Template:*Template:ProperNoun談尚玄遠。Template:*毎至共語,有爭而不相喩。Template:ProperNoun釋二家之義,通彼我之懷,常使兩情皆得,彼此倶暢。Template:*
  10. Template:ProperNoun注《老子》未畢,見Template:ProperNoun自説注《老子》旨。Template:ProperNoun意多所短,不復得作聲,但應諾諾。遂不復注,因作《道德論》。Template:*
  11. 中朝時,有懷道之流,有詣Template:ProperNoun咨疑者。値Template:ProperNoun昨已語多,小極,不復相酬荅,乃謂客曰:「身今少惡,Template:ProperNoun逸民亦近在此,君可往問。」Template:*
  12. Template:ProperNoun作《崇有論》,時人攻難之,莫能折。唯Template:ProperNoun來,如小屈。時人即以Template:ProperNoun理難Template:ProperNoun,理還復申。Template:*
  13. Template:ProperNoun年少不肯學問。始與Template:ProperNoun談,便已超詣。Template:ProperNoun嘆曰:「卿天才卓出,若復小加研尋,一無所愧。」Template:ProperNoun後看《莊》《老》,更與Template:ProperNoun語,便足相抗衡。Template:*
  14. Template:ProperNoun總角時問Template:ProperNoun「夢」,Template:ProperNoun云:「是想。」Template:ProperNoun曰:「形神所不接,而夢豈是想邪?」Template:ProperNoun云:「因也。未嘗夢乘車入鼠穴,擣噉鐵杵,皆無想無因故也。」Template:*Template:ProperNoun思因,經日不得,遂成病。Template:ProperNoun聞,故命駕爲剖析之。Template:ProperNoun即小差。Template:ProperNoun嘆曰:「此兒胸中當必無膏肓之疾!」Template:*
  15. Template:ProperNoun讀《莊子》,開巻一尺許便放去,曰:「了不異人意。」Template:*
  16. 客問Template:ProperNoun令旨「不至」者,Template:ProperNoun亦不復剖析文句,直以麈尾柄确几曰:「至不?」客曰:「至!」Template:ProperNoun因又舉麈尾曰:「若至者,那得去?」Template:*於是客乃悟服。Template:ProperNoun辭約而旨達,皆此類。
  17. 初,注《莊子》者數十家,莫能究其旨要。Template:ProperNoun於舊注外爲解義,妙析奇致,大暢玄風。Template:*唯《秋水》、《至樂》二篇未竟而Template:ProperNoun卒。Template:ProperNoun子幼,義遂零落,然猶有別本。Template:ProperNoun者,爲人薄行,有雋才。Template:*見Template:ProperNoun義不傳於世,遂竊以爲己注。乃自注《秋水》、《至樂》二篇,又易《馬蹄》一篇,其餘衆篇,或定點文句而已。Template:*後Template:ProperNoun義別本出,故今有Template:ProperNounTemplate:ProperNoun二《莊》,其義一也。
  18. Template:ProperNoun有令聞,太尉Template:ProperNoun見而問曰:「《老》《莊》與聖教同異?」對曰:「將無同!」太尉善其言,辟之爲掾。世謂「三語掾」。Template:ProperNoun嘲之曰:「一言可辟,何假於三?」Template:ProperNoun曰:「苟是天下人望,亦可無言而辟,復何假一?」遂相與爲友。Template:*
  19. Template:ProperNoun散騎娶Template:ProperNoun太尉女。婚後三日,諸壻大會,Template:*當時名士,Template:ProperNounTemplate:ProperNoun子弟悉集。Template:ProperNoun在坐,挑與Template:ProperNoun談。Template:ProperNoun才甚豐瞻,始數交未快。Template:ProperNoun陳張甚盛,Template:ProperNoun徐理前語,理致甚微,四坐咨嗟稱快。Template:*Template:ProperNoun亦以爲奇,謂諸人曰:「君輩勿爲爾,將受困寡人女壻!」
  20. Template:ProperNoun始度Template:ProperNoun,見Template:ProperNoun大將軍。Template:*因夜坐,大將軍命Template:ProperNoun。Template:*Template:ProperNoun見謝,甚説之,都不復顧Template:ProperNoun,遂達旦微言。Template:ProperNoun永夕不得豫。Template:ProperNoun體素羸,恆爲母所禁。爾夕忽極,於此病篤,遂不起。Template:*
  21. 舊云:Template:ProperNoun丞相過Template:ProperNoun,止道《聲無哀樂》、Template:*《養生》、Template:*《言盡意》,Template:*三理而已。然宛轉關生,無所不入。
  22. Template:ProperNoun中軍爲Template:ProperNoun長史,Template:*下都,Template:ProperNoun丞相爲之集,Template:ProperNoun、Template:ProperNoun長史、Template:ProperNoun、Template:*Template:ProperNoun鎭西並在。丞相自起解帳帶麈尾,語Template:ProperNoun曰:「身今日當與君共談析理。」既共淸言,遂達三更。丞相與Template:ProperNoun共相往反,其餘諸賢,略無所關。既彼我相盡,丞相乃嘆曰:「向來語,乃竟未知理源所歸,至於辭喩不相負。正始之音,正當爾耳!」明旦,Template:ProperNoun語人曰:「昨夜聽{{ProperNoun|殷}]Template:ProperNoun淸言甚佳,Template:ProperNoun亦不寂寞,我亦時復造心,顧看Template:ProperNoun掾,Template:*輙翣如生母狗馨。」
  23. Template:ProperNoun中軍見佛經云:「理亦應阿堵上。」Template:*
  24. Template:ProperNoun年少時,請Template:ProperNoun光祿道白馬論。Template:*爲論以示Template:ProperNoun,於時Template:ProperNoun不即解Template:ProperNoun語,重相咨盡。Template:ProperNoun乃嘆曰:「非但能言人不可得,正索解人亦不可得!」Template:*
  25. Template:ProperNoun語Template:ProperNounTemplate:*云:「北人學問,淵綜廣博。」Template:ProperNoun答曰:「南人學問,淸通簡要。」Template:ProperNoun聞之曰:「聖賢固所忘言。自中人以還,北人看書,如顯處視月;南人學問,如牖中窺日。」Template:*
  26. Template:ProperNoun與Template:ProperNoun談,Template:ProperNoun理如小屈,Template:ProperNoun曰:「惡,卿不欲作將善雲梯仰攻。」Template:*
  27. Template:ProperNoun中軍云:「Template:ProperNoun未得我牙後慧。」Template:*
  28. Template:ProperNoun鎭西少時,聞Template:ProperNoun能淸言,故往造之。Template:ProperNoun未過有所通,爲Template:ProperNoun標榜諸義,作數百語。既有佳致,兼辭條豐蔚,甚足以動心駭聽。Template:ProperNoun注神傾意,不覺流汗交面。Template:ProperNoun徐語左右:「取手巾與Template:ProperNoun拭面。」Template:*
  29. Template:ProperNoun集諸名勝講《易》,Template:*日説一卦。Template:ProperNoun欲聽,聞此便還。曰:「義自當有難易,其以一卦爲限邪?」
  30. 有北來道人好才理,與Template:ProperNoun相遇於Template:ProperNoun,講小品。於時Template:ProperNoun、Template:ProperNoun悉共聽。此道人語,屢設疑難,Template:ProperNoun辯答淸析,辭氣倶爽。此道人毎輙摧屈。Template:ProperNoun問Template:ProperNoun:「上人當是逆風家,向來何以都不言?」Template:*Template:ProperNoun笑而不答。Template:ProperNoun曰:「白旃檀非不馥,焉能逆風?」Template:*Template:ProperNoun得此義,夷然不屑。
  31. Template:ProperNoun往Template:ProperNoun中軍許共論,往反精苦,客主無間。左右進食,冷而復煗者數四。彼我奮擲麈尾,悉脱落滿餐飯中。賓主遂至莫忘食。Template:ProperNoun乃語Template:ProperNoun曰:「卿莫作強口馬,我當穿卿鼻。」Template:ProperNoun曰:「卿不見決鼻牛,人當穿卿頰。」Template:*
  32. 《莊子·逍遙篇》,舊是難處,諸名賢所可鑽味而不能拔理於Template:ProperNoun之外。Template:ProperNoun在Template:ProperNoun中,將Template:ProperNoun太常共語,Template:*因及《逍遙》。Template:ProperNoun卓然標新理於二家之表,立異義於衆賢之外,皆是諸名賢尋味之所不得。後遂用Template:ProperNoun理。Template:*
  33. Template:ProperNoun中軍Template:*嘗至Template:ProperNoun尹所淸言。良久,Template:ProperNoun理小屈,遊辭不已,Template:ProperNoun亦不復答。Template:ProperNoun去後,乃云:「田舍兒,強學人作爾馨語。」Template:*
  34. Template:ProperNoun中軍雖思慮通長,然於才性偏精。忽言及四本,便苦湯池鐵城,無可攻之勢。Template:*
  35. Template:ProperNoun造《即色論》,Template:*論成,示Template:ProperNoun中郎。Template:*中郎都無言。Template:ProperNoun曰:「默而識之乎?」Template:*Template:ProperNoun曰:「既無Template:ProperNoun,誰能見賞?」Template:*
  36. Template:ProperNoun作Template:ProperNoun,初至,Template:ProperNoun在焉。Template:ProperNoun謂Template:ProperNoun曰:「Template:ProperNoun拔新領異,胸懷所及,乃自佳,卿欲見不?」Template:ProperNoun本自有一往雋氣,殊自輕之。後Template:ProperNoun與Template:ProperNoun共載往王Template:ProperNoun,王都領域,不與交言。須臾,Template:ProperNoun退,後正値Template:ProperNoun當行,車已在門。Template:ProperNoun語Template:ProperNoun曰:「君未可去,貧道與君小語。」因論《莊子·逍遙遊》。Template:ProperNoun作數千言,才藻新奇,花爛映發。Template:ProperNoun遂披襟解帶,留連不能已。Template:*
  37. 三乘佛家滯義,Template:ProperNoun分判,使三乘炳然。諸人在下坐聽,皆云可通。Template:ProperNoun下坐,自共説,正當得兩,入三便亂。今義弟子雖傳,猶不盡得。Template:*
  38. Template:ProperNounTemplate:*年少時,人以比Template:ProperNoun,Template:*Template:ProperNoun大不平。時諸人士及於法師並在Template:ProperNounTemplate:ProperNoun講,Template:ProperNoun亦在焉。Template:ProperNoun意甚忿,便往Template:ProperNoun與Template:ProperNoun論理,共決優劣。苦相折挫,Template:ProperNoun遂大屈。Template:ProperNoun復執Template:ProperNoun理,Template:ProperNoun執Template:ProperNoun理,更相覆疎;Template:ProperNoun復屈。Template:ProperNoun謂Template:ProperNoun曰:「弟子向語何似?」Template:ProperNoun從容曰:「君語佳則佳矣,何至相苦邪?豈是求理中之談哉!」
  39. Template:ProperNoun道人詣Template:ProperNoun,Template:ProperNoun時始總角,新病起,體未堪勞。與Template:ProperNoun講論,遂至相苦。Template:*母Template:ProperNoun夫人在壁後聽之,再遣信令還,而太傅留之。Template:ProperNoun夫人因自出云:「新婦少遭家難,一生所寄,唯在此兒。」因流涕抱兒以歸。Template:ProperNoun語同坐曰:「家嫂辭情忼慨,致可傳述,恨不使朝士見。」Template:*
  40. Template:ProperNoun、Template:ProperNoun諸人共在Template:ProperNoun齋頭。Template:*Template:ProperNoun爲法師,Template:ProperNoun爲都講。Template:*Template:ProperNoun通一義,四坐莫不厭心。Template:ProperNoun送一難,衆人莫不抃舞。但共嗟詠二家之美,不辯其理之所在。
  41. Template:ProperNoun車騎在安西艱中,Template:*Template:ProperNoun道人往就語,將夕乃退。有人道上見者問云:「公何處來?」答云:「今日與Template:ProperNoun孝劇談一出來。」Template:*
  42. Template:ProperNoun初從東出,住Template:ProperNoun中。Template:*Template:ProperNoun長史宿構精理,并撰其才藻,往與Template:ProperNoun語,不大當對。Template:ProperNoun敘致作數百語,自謂是名理奇藻。Template:ProperNoun徐徐謂曰:「身與君別多年,君義言了不長進。」Template:ProperNoun大慚而退。
  43. Template:ProperNoun中軍讀小品,Template:*下二百籤,皆是精微,世之幽滯。嘗欲與Template:ProperNoun辯之,竟不得。今小品猶存。Template:*
  44. 佛經以爲袪練神明,則聖人可致。Template:*Template:ProperNoun云:「不知便可登峰造極不?然陶練之功,尚不可誣。」
  45. Template:ProperNoun始與Template:ProperNoun爭名,後情漸歸Template:ProperNoun,意甚不分,遂遁跡Template:ProperNoun下。遣弟子出都,語使過Template:ProperNoun。於時Template:ProperNoun正講小品。Template:ProperNoun戒弟子:「Template:ProperNoun講,比汝至,當在某品中。」因示語攻難數十番,云:「舊此中不可復通。」弟子如言詣Template:ProperNoun。正値講,因謹述Template:ProperNoun意。往反多時,Template:ProperNoun遂屈。厲聲曰:「君何足復受人寄載來!」Template:*
  46. Template:ProperNoun中軍問:「自然無心於稟受,何以正善人少,惡人多?」諸人莫有言者。Template:ProperNoun尹答曰:「譬如寫水著地,正自縱橫流漫,略無正方圓者。」一時絶嘆,以爲名通。Template:*
  47. Template:ProperNoun僧Template:ProperNoun初過Template:ProperNoun,未有知者,恆周旋市肆,乞索以自營。忽往Template:ProperNoun許,値盛有賓客,Template:ProperNoun使坐,麤與寒温,遂及義理。語言辭旨,曾無愧色。領略麤舉,一往參詣。由是知之。Template:*
  48. Template:ProperNounTemplate:ProperNoun諸人共集。Template:*Template:ProperNoun因問Template:ProperNoun:「眼往屬萬形,萬形來入眼不?」Template:*
  49. 人有問Template:ProperNoun中軍:「何以將得位而夢棺器,將得財而夢矢穢?」Template:ProperNoun曰:「官本是臭腐,所以將得而夢棺屍;財本是糞土,所以將得而夢穢汙。」時人以爲名通。
  50. Template:ProperNoun中軍被廢Template:ProperNoun,Template:*始看佛經。初視《維摩詰》,Template:*疑般若波羅密太多,後見小品,恨此語少。Template:*
  51. Template:ProperNoun、Template:ProperNoun倶在Template:ProperNounTemplate:ProperNoun。{{*|簡文}Template:ProperNoun謂二人:「可試一交言。而才性殆是Template:ProperNounTemplate:ProperNounTemplate:ProperNoun之固,Template:*君其愼焉!」Template:ProperNoun初作,改轍遠之,數四交,不覺入其玄中。Template:ProperNoun撫肩笑曰:「此自是其勝塲,安可爭鋒!」
  52. Template:ProperNoun因子弟集聚,問Template:ProperNoun《詩》何句最佳?Template:ProperNoun稱曰Template:*:「昔我往矣,楊柳依依;今我來思,雨雪霏霏。」公曰:「訏謨定命,遠猷辰告。」Template:*謂此句偏有雅人深致。
  53. Template:ProperNoun舉孝廉出都,負其才氣,謂必參時彦。欲詣Template:ProperNoun尹,鄕里及同舉者共笑之。Template:ProperNoun遂詣Template:ProperNoun。Template:ProperNoun洗濯料事,處之下坐,唯通寒暑,神意不接。Template:ProperNoun欲自發無端。頃之,長史諸賢來淸言。客主有不通處,Template:ProperNoun乃遙於末坐判之,言約旨遠,足暢彼我之懷,一坐皆驚。Template:ProperNoun延之上坐,淸言彌日,因留宿至曉。Template:ProperNoun退,Template:ProperNoun曰:「卿且去,正當取卿共詣撫軍。」Template:ProperNoun還船,同侶問何處宿?Template:ProperNoun笑而不答。須臾,Template:ProperNoun遣傳教覓Template:ProperNoun孝廉船,同侶惋愕。即同載詣撫軍。至門,Template:ProperNoun前進謂撫軍曰:「下官今日爲公得一太常博士妙選!」既前,撫軍與之話言,咨嗟稱善曰:「Template:ProperNoun勃窣爲理窟。」即用爲太常博士。Template:*
  54. Template:ProperNoun云:「『六通』、『三明』同歸,正異名耳。」Template:*
  55. Template:ProperNoun、Template:ProperNoun、Template:ProperNoun盛德,共集Template:ProperNoun家。Template:*Template:ProperNoun顧謂諸人:「今日可謂彦會,時既不可留,此集固亦難常。當共言詠,以寫其懷。」Template:ProperNoun便問主人,有《莊子》不?正得《漁父》一篇。Template:*Template:ProperNoun看題,便各使四坐通。Template:ProperNoun先通,作七百許語,敘致精麗,才藻奇拔,衆咸稱善。於是四坐各言懷畢。Template:ProperNoun問曰:「卿等盡不?」皆曰:「今日之言,少不自竭。」Template:ProperNoun後麤難,因自敘其意,作萬餘語,才峰秀逸。Template:*既自難干,加意氣擬託,蕭然自得,四坐莫不厭心。Template:ProperNoun謂Template:ProperNoun曰:「君一往奔詣,故復自佳耳。」
  56. Template:ProperNoun中軍、Template:ProperNoun、Template:ProperNoun、Template:ProperNoun能言諸賢,悉在Template:ProperNounTemplate:ProperNoun。Template:ProperNoun與Template:ProperNoun共論《易》象妙於見形。Template:*Template:ProperNoun語道合,意氣干雲。一坐咸不安Template:ProperNoun理,而辭不能屈。Template:ProperNoun慨然嘆曰:「使Template:ProperNoun來,故應有以制彼。」既迎Template:ProperNoun,Template:ProperNoun意己不如。Template:ProperNoun既至,先令Template:ProperNoun自敘本理。Template:ProperNoun麤説己語,亦覺殊不及向。Template:ProperNoun便作二百許語,辭難簡切,Template:ProperNoun理遂屈。一坐同時拊掌而笑,稱美良久。
  57. 僧Template:ProperNoun在Template:ProperNoun中,Template:*Template:ProperNoun來,Template:*與共語,便使其唱理。Template:ProperNoun謂Template:ProperNoun曰:「聖人有情不?」Template:ProperNoun曰:「無。」重問曰:「聖人如柱邪?」Template:ProperNoun曰:「如籌算,雖無情,運之者有情。」僧Template:ProperNoun云:「誰運聖人邪?」Template:ProperNoun不得答而去。Template:*
  58. Template:ProperNoun太傅問Template:ProperNoun車騎:「Template:ProperNoun其書五車,何以無一言入玄?」Template:ProperNoun曰:「故當是其妙處不傳。」Template:*
  59. Template:ProperNoun中軍被廢,徙Template:ProperNoun,大讀佛經,皆精解。唯至「事數」處不解。Template:*遇見一道人,問所籤,便釋然。
  60. Template:ProperNoun精覈玄論,人謂莫不研究。Template:ProperNoun乃嘆曰:「使我解四本,談不翅爾。」Template:*
  61. Template:ProperNoun曾問Template:ProperNoun:Template:*「易以何爲體?」答曰:「易以感爲體。」Template:ProperNoun曰:「銅山西崩,靈鐘東應,便是易耶?」Template:*Template:ProperNoun}笑而不答。
  62. Template:ProperNoun弟娶Template:ProperNoun女。Template:*及Template:ProperNoun家見壻,Template:ProperNoun送弟倶往。時Template:ProperNoun父Template:ProperNoun尚在,Template:*Template:ProperNoun是Template:ProperNoun女壻,Template:*亦在坐。Template:ProperNoun雅善理義,乃與Template:ProperNoun道《齊物》。Template:*Template:ProperNoun難之,Template:ProperNoun云:「君四番後,當得見同。」Template:ProperNoun笑曰:「乃可得盡,何必相同?」乃至四番後一通。Template:ProperNoun咨嗟曰:「僕便無以相異。」嘆爲新拔者久之。
  63. Template:ProperNoun云:「三日不讀《道德經》,便覺舌本間強。」Template:*
  64. Template:ProperNoun初至,爲Template:ProperNoun第講《阿毗曇》。Template:*始發講,坐裁半,Template:ProperNoun便云:「都已曉。」即於坐分數四有意道人更就餘屋自講。Template:ProperNoun講竟,Template:ProperNoun問Template:ProperNoun曰:Template:*「弟子都未解,阿彌那得已解?所得云何?」曰:「大略全是,故當小未精覈耳。」Template:*
  65. Template:ProperNoun與Template:ProperNoun共談,毎相攻難。年餘後,但一兩番。Template:ProperNoun自嘆才思轉退。Template:ProperNoun云:「此乃是君轉解。」Template:*
  66. Template:ProperNoun嘗令Template:ProperNoun七歩中作詩,不成者行大法。應聲便爲詩曰:「煮豆持作羹,漉菽以爲汁。萁在釜下然,豆在釜中泣。本自同根生,相煎何太急?」帝深有慚色。Template:*
  67. Template:ProperNoun封Template:ProperNoun爲公,備禮九錫,Template:ProperNoun固讓不受。公卿將校當詣府敦喩。司空Template:ProperNounTemplate:*馳遣信就Template:ProperNoun求文。Template:ProperNoun時在Template:ProperNoun家,Template:*宿醉扶起,書札爲之,無所點定,乃寫付使。時人以爲神筆。Template:*
  68. Template:ProperNoun作《三都賦》初成,Template:*時人互有譏訾,Template:ProperNoun意不愜。後示Template:ProperNoun。Template:*Template:ProperNoun曰:「此二《京》可三,然君文未重於世,宜以經髙名之士。」Template:ProperNoun乃詢求於Template:ProperNoun。Template:*Template:ProperNoun見之嗟嘆,遂爲作敘。於是先相非貳者,莫不斂袵讚述焉。Template:*
  69. Template:ProperNoun著《酒德頌》,意氣所寄。Template:*
  70. Template:ProperNoun令善於淸言,而不長於手筆。將讓Template:ProperNoun尹,請Template:ProperNoun爲表。Template:*Template:ProperNoun云:「可作耳。要當得君意。」Template:ProperNoun爲述己所以爲讓,標位二百許語。Template:ProperNoun直取錯綜,便成名筆。時人咸云:「若Template:ProperNoun不假Template:ProperNoun之文,Template:ProperNoun不取Template:ProperNoun之旨,則無以成斯矣。」
  71. Template:ProperNoun作《周詩》成,Template:*示Template:ProperNoun。Template:ProperNoun曰:「此非徒温雅,乃別見孝悌之性。」Template:*Template:ProperNoun因此遂作《家風詩》。Template:*
  72. Template:ProperNoun除婦服,作詩以示Template:ProperNoun。Template:*Template:ProperNoun曰:「未知文生於情,情生於文。Template:*覽之悽然,增伉儷之重。」
  73. 太叔Template:ProperNoun甚辯給,而Template:ProperNoun長於翰墨,倶爲列卿。毎至公坐,Template:ProperNoun談,Template:ProperNoun不能對。退著筆難Template:ProperNoun,Template:ProperNoun又不能答。Template:*
  74. Template:ProperNounTemplate:ProperNoun太常父子,並能言理,亦有辯訥之異。Template:ProperNoun口談至劇,太常輙云:「汝更思吾論。」Template:*
  75. Template:ProperNoun作《意賦》成,Template:*從子Template:ProperNoun見,問曰:「若有意邪?非賦之所盡;若無意邪?復何所賦?」答曰:「正在有意無意之間。」
  76. Template:ProperNoun詩云:「林無靜樹,川無停流。」Template:*Template:ProperNoun云Template:*:「泓崢蕭瑟,實不可言。毎讀此文,輙覺神超形越。」
  77. Template:ProperNoun始作《揚都賦》,道Template:ProperNounTemplate:ProperNoun云:「Template:ProperNoun挺義之標,Template:ProperNoun作民之望。方響則金聲,比德則玉亮。」Template:ProperNoun聞賦成,求看,兼贈貺之。Template:ProperNoun更改「望」爲「雋」,以「亮」爲「潤」云。Template:*
  78. Template:ProperNoun作《庾公誄》。Template:ProperNoun曰:「見此張緩。」於時以爲名賞。Template:*
  79. Template:ProperNoun作《揚都賦》成,以呈Template:ProperNoun;Template:ProperNoun以親族之懷,大爲其名價云:「可三二京,四三都。」於此人人競寫,都下紙爲之貴。Template:ProperNoun太傅云:「不得爾。此是屋下架屋耳!事事擬學,而不免儉狹。」Template:*
  80. Template:ProperNoun史才不常,Template:ProperNoun甚器之,未三十,便用爲Template:ProperNoun治中。Template:ProperNoun謝牋亦云:「不遇明公,Template:ProperNoun老從事耳!」後至都見Template:ProperNoun,返命,Template:ProperNoun問「見Template:ProperNoun何如?」答云:「一生不曾見此人!」從此忤旨,出爲Template:ProperNoun,性理遂錯。於病中猶作《漢晉春秋》,品評卓逸。Template:*
  81. Template:ProperNoun云:「三都、二京,五經鼓吹。」Template:*
  82. Template:ProperNoun太傅問主簿Template:ProperNounTemplate:*「Template:ProperNoun何以作母誄而不作父誄?」Template:ProperNoun答曰:「故當是丈夫之德,表於事行;婦人之美,非誄不顯。」Template:*
  83. Template:ProperNoun年十三,作《賢人論》。長史送示Template:ProperNoun,Template:ProperNoun答云:「見Template:ProperNoun所作論,便足參微言。」Template:*
  84. Template:ProperNoun云:「Template:ProperNoun文爛若披錦,無處不善;Template:*Template:ProperNoun文若排沙簡金,往往見寶。」Template:*
  85. Template:ProperNoun稱Template:ProperNoun云:「Template:ProperNoun五言詩,可謂妙絶時人。」Template:*
  86. Template:ProperNoun作《天台賦》成,以示Template:ProperNoun,Template:*云:「卿試擲地,要作金石聲。」Template:ProperNoun曰:「恐子之金石,非宮商中聲!」然毎至佳句,Template:*輙云:「應是我輩語。」
  87. Template:ProperNoun見Template:ProperNoun作《簡文諡議》,看竟,擲與坐上諸客曰:「此是Template:ProperNoun碎金。」Template:*
  88. Template:ProperNoun少貧,Template:*嘗爲人傭載運租。Template:ProperNoun鎭西經船行,其夜淸風朗月,聞江渚間估客船上有詠詩聲,甚有情致。所誦五言,又其所未嘗聞,嘆美不能已。即遣委曲訊問,乃是Template:ProperNoun自詠其所作詠史詩。因此相要,大相賞得。Template:*
  89. Template:ProperNoun云:「Template:ProperNoun文淺而淨,Template:ProperNoun文深而蕪。」
  90. Template:ProperNoun作《語林》,始出,大爲遠近所傳。時流年少,無不傳寫,各有一通。載Template:ProperNoun作《經王公酒壚下賦》,甚有才情。Template:*
  91. Template:ProperNoun作《八賢論》,與Template:ProperNoun往反,小有利鈍。Template:*Template:ProperNoun後出以示Template:ProperNoun,Template:*Template:ProperNoun曰:「我亦作,知卿當無所名。」
  92. Template:ProperNoun命Template:ProperNoun作《北征賦》,Template:*既成,公與時賢共看,咸嗟嘆之。時Template:ProperNoun在坐云:「恨少一句,得『寫』字足韻,當佳。」Template:ProperNoun即於坐攬筆益云:「感不絶於余心,泝流風而獨寫。」公謂王曰:「當今不得不以此事推Template:ProperNoun。」Template:*
  93. Template:ProperNoun道:「Template:ProperNoun才如白地明光錦,Template:*裁爲負版絝,Template:*非無文采,酷無裁製。」
  94. Template:ProperNoun作《名士傳》成,Template:*見Template:ProperNoun。公笑曰:「我嘗與諸人道Template:ProperNoun北事,特作狡獪耳!」Template:ProperNoun遂以箸書。
  95. Template:ProperNoun到Template:ProperNoun吏,既伏閣下;Template:ProperNoun令人竊取其白事。Template:ProperNoun即於閣下更作,無復向一字。Template:*
  96. Template:ProperNoun北征,Template:*Template:ProperNoun時從,被責免官。會須露布文,喚Template:ProperNoun倚馬前會作;手不輟筆,俄得七紙,絶可觀。Template:ProperNoun在側,極嘆其才。Template:ProperNoun云:「當令齒舌間得利。」
  97. Template:ProperNoun始作《東征賦》,都不道Template:ProperNoun。Template:ProperNoun誘之狹室中,臨以白刃,Template:*曰:「先公勳業如是!君作《東征賦》,云何相忽略?」Template:ProperNoun窘蹙無計,便答:「我大道公,何以云無?」因誦曰:「精金百鍊,在割能斷。功則治人,職思靖亂。Template:ProperNoun之勳,爲史所讚。」Template:*
  98. 或問Template:ProperNoun:「君《箏賦》何如Template:ProperNoun《琴賦》?」Template:ProperNoun曰:「不賞者作後出相遺,深識者亦以髙奇見貴。」Template:*
  99. Template:ProperNoun天才宏贍,Template:*而讀書不甚廣,Template:ProperNoun嘆曰:Template:*「若使Template:ProperNoun讀書半Template:ProperNoun,Template:*才不減Template:ProperNoun。」Template:*
  100. Template:ProperNoun作《雪贊》云:「資淸以化,乘氣以霏。遇象能鮮,即潔成輝。」Template:ProperNoun遂以書扇。Template:*
  101. Template:ProperNoun在京行散,至其弟Template:ProperNoun戸前,Template:*問:「古詩中何句爲最?」Template:ProperNoun思未答。Template:ProperNoun詠「所遇無故物,焉得不速老」,此句爲佳。
  102. Template:ProperNoun嘗登Template:ProperNoun城Template:ProperNoun云:「我今欲爲Template:ProperNoun作誄。」因吟嘯良久,隨而下筆。一坐之間,誄以之成。Template:*
  103. Template:ProperNoun初并西夏,領Template:ProperNounTemplate:ProperNoun二州,二府一國。Template:*於時始雪,五處倶賀,五版並入。Template:ProperNoun在聽事上,版至即答。版後皆粲然成章,不相揉雜。
  104. Template:ProperNoun下都,Template:ProperNoun時爲Template:ProperNoun別駕,從京來詣門,牋云:「自頃世故睽離,心事淪薀。明公啓晨光於積晦,澄百流以一源。」Template:ProperNoun見牋,馳喚前,云:「Template:ProperNoun,Template:ProperNoun,來何遲?」即用爲記室參軍。Template:ProperNounTemplate:*爲Template:ProperNoun主簿,Template:*詣門謝,見云:「Template:ProperNoun,Template:ProperNoun,百口賴卿!」


世說新語,劉義慶 主持編撰。原作已進入公有領域。文本來自維基文庫,維基文庫整理的標點、註釋等按 CC BY-SA 4.0 許可使用;本站把它改成分章網頁,繁體版保留維基文庫原文用字,站內的說明文字由 OpenCC 轉成繁體,本頁同樣按 CC BY-SA 4.0 發佈。本站與維基文庫無關。